// Finland/Jyvaskyla/Saynatsalo
//ไวบ์เบียร์วุ้น
#architexplorer #stockholm #architrail
เซฟรูปเก็บไว้ตั้งหลายรอบด้วยผลงานสุดสะดุดตา แต่ไม่ยักกะศึกษาว่าใครออกแบบ
จนมารู้ว่าสุดยอดปรมาจารย์ด้าน Humanism Architecture Alvar Aalto เป็นผู้ออกแบบ ก็ไม่ลังเลที่จะตีตั๋วมาฟินแลนด์ เพื่อมาตามดูงานของสถาปนิกผู้ยิ่งใหญ่ ผู้เป็นความภาคภูมิใจของชาวฟินแลนด์ ชนิดที่มีชื่อแกแปะอยู่ทุกหย่อมหญ้า พิพิธภัณฑ์โชว์ผลงานแกก็มีหลายแห่ง ภูมิใจขนาดไหน ก็ขนาดมหาวิทยาลัยยังเปลี่ยนชื่อไปเป็นชื่อแก! คือเป็นที่สุดของที่สุดแล้ว
หากลิซ่าเป็นสมบัติของไทยแลนด์ อัลวาร์ อาลโตก็คงเป็นสมบัติของฟินแลนด์ยังไงยังงั้น
เราเลยเปิดทริปด้วยการมาดู Säynätsalo Town Hall ที่เป็นศาลากลางของชุมชนเล็กๆในเมือง Saynatsalo ที่ออกแบบโดยสถาปนิกสมบัติของขาติตั้งแต่ปี 1949.ความเจ๋งของที่นี่คือ แทนที่ Aalto จะออกแบบศาลากลางแบบอาคารราชการทั่วๆไป ลุงแกกลับเสนอไอเดียสุดล้ำ Mixed-Use ระหว่าง ศาลากลาง-ร้านค้า-ที่อยู่อาศัย-หอประชุม-ห้องสมุด คอมมูนิตี้ผสมๆกันไปเลย นี่ไอเดียตั้งแต่ยุค 50 นะ ลุงแกก็ล้ำไปแล้ว.ไม่ใช่แค่ฟังก์ชั่นนะ ตัวอาคารก็ผสมผสานกับธรรมขาติและชุมชนแต่อย่างลงตัว ซึ่งตัว Town Hall นี่มฝถูกออกแบบบนรูปแบบผังแบบมี courtyard ไอ้เรารึก็เป็นคนที่บ้าคอร์ทยาร์ดอยู่แล้วด้วย ต่อให้หิมะหนาครึ่งแข้ง ก็จะลุยขึ้นไปดู!!!
ที่ใช้คำว่าลุยขึ้นไปดู ก็เพราะแกยกคอร์ทยาร์ดขึ้นไปไว้ด้านบน ถ้าอยากจะไปคอร์ทยาร์ด ก็ต้องตะกายขึ้นไป...คอร์ทยาร์ดถูกยกสูงขึ้นไปอยู่ชั้นบนเพื่อสร้างความเป็นส่วนตัวจากระดับสายตาบนถนน เวลาเดินก็จะสามารถเดินขึ้นได้จากบันไดปกติที่เป็นหินแกรนิต หรือจากบันไดหญ้าอีกด้านหนึ่ง (เสียดายว่าตอนเราไป หญ้าบนบันไดโดนหิมะถล่มจนหายไปหมดละ) บันไดหญ้านี้น่าสนใจมาก เพราะไม่มีใครเค้าทำบันไดหญ้ากับสถานที่ราชการกัน!!!
แต่ตอนออกแบบ ลุงแกยืนกรานจะทำให้ได้ เพราะแกอยากนำธรรมชาติเข้ามาใช้กับอาคาร แกเลยเถียงหัวชนฝาว่า สถาปัตยกรรมมันก็ต้องยอมจำนนต่อธรรมชาติบ้างสิ!!! เออ..... ก็เลยได้บันไดหญ้าอันนี้มา ตามมาด้วยค่าบำรุงรักษาที่น่าจะเอาเรื่องอยู่เหมือนกัน 555.จากบันไดหญ้าเดินขึ้นสู่หัวใจของงาน -- คอร์ทยาร์ด -- จุดนี้จะเป็นจุดที่เกือบทุกฟังก์จะมารวมตัวกัน ทั้งการประชุม ติดต่อราชการ อพาร์ทเม้นต์พักอาศัย ไปจนถึงห้องสมุด ทุกการใช้งานของประชาชนถูกเชื่อมต่อกันด้วยคอร์ทยาร์ดนี้ ซึ่งแกก็ได้แรงบันดาลใจในการเอาทุกฟังก์ชั่นมาสุมกันตรงนี้จาก Agora ของกรีก (อยากรู้ว่า Agora คืออะไร ลองเสิร์ชดูว่า Agora มีความสำคัญกับประชาธิปไตยยังไง --- บอกใบ้ว่าเป็นที่โสกราตีสชอบไปเตร็ดเตร่ กวนโอ๊ยชาวกรีก ด้วยคำถามยียวนชวนคิดนั่นแหล่ะ --- Agora นะ ไม่ใช่ Agoda
)คอร์ทยาร์ดตรงกลางรายล้อมด้วยกระจกสามด้าน (และหิมะที่หนาเกินสามนิ้ว) .ตัวอาคาร Town hall นั้นตั้งอยู่ริมถนนหลักของชุมชน Saynatsalo แต่กว่าจะมองเห็นตัวอาคาร ก็ต้องมองผ่านทิวต้นสนเข้าไปก่อน ผิดจากอาคารราชการทั่วๆไป ที่เน้นความเคร่งขรึม เด่น สง่า น่าเกรงขาม แต่อาคารนี้กลับซ่อนตัว หลบหลีก อ่อนน้อม ถ่อมตนอยู่ท่ามกลางธรรมชาติ ถ่ายรูปยาก! แต่ข้าน้อยขอคารวะในความเคารพบริบท
ตัวอาคารก่อขึ้นด้วยอิฐแดง ซึ่งตัว Aalto นั้นตั้งใจให้ก่อแบบ "ไม่เนี้ยบ" และใช้อิฐผสมผสานหลายเฉด ตเพื่อสร้างความไม่สมบูรณ์แบบจากผิวของอาคาร สื่อสารให้คนทั่วๆไป (อย่างเราๆ) สัมผัสได้ถึงความสามัญธรรมดาที่มาพร้อมแนว craftsmanship แนวฉาบเป็นร่องลึก ทำให้เกิดมิติแสงเงาเวลาพระอาทิตย์สาดส่อง เกิดความอยอุ่น นุ่มลึก แม้ในภาวะหิมะหนา อุณภูมิติดลบ แต่เราก็ยังรู้สึกถึงความอบอุ่น มีชีวิตชีวาเมื่อแสงสาดส่อง.ต้องมาฟีลเอง ต่อให้เซฟภาพเก็บไว้เป็นพัน นั่งอ่านบทความเป็นร้อย ไลค์ไอจีเป็นสิบ ก็ไม่สามารถทดแทนความรู้สึกที่มายืนตรงนี้จริงๆได้ (นอกจากจะเปิดแอร์ติดลบ หรืออยู่ในตู้เบียร์วุ้นอ่ะนะ! อาจจะฟีลสั่นๆได้บ้าง 5555)
ถึงแม้ว่าตัวอาคารจะเต็มไปด้วยความไม่สมบูรณ์แบบ แต่ความไม่สมบูรณ์แบบนั้นกลับถูกปลอบประโลมด้วยรายละเอียดเล็กๆน้อยๆ อย่างกับลุงแกมากระซิบข้างหูว่า ถึงแม้เราจะไม่สมบูรณ์แบบ แต่โลกก็ไม่ได้ใจร้ายกับเราขนาดนั้น
.มือจับโลหะทองเหลืองหุุ้มหนัง กำลังปลอบประโลมเราอย่างอบอุ่น ท่ามกลางอากาศที่ชวนนิ้วชา เส้นหนังที่บรรจงพันที่มือจับกลับทักทายเราด้วยภาษาที่เป็นมิตร ว่า... โลกไม่ได้เย็นชากับเรานะ! อย่างน้อยเอามือเรามาจับมือจับนี้ก็ยังไม่เย็นยะเยือก! ประทับใจจริงในความอบอุ่นกะดีเทลระดับนี้จริงๆ หากได้เจอกัน คงตะถามแกว่า คิดมุกมือจับนานไหมคราฟท์ไปอี๊กกก.อันที่จริงความคราฟท์ของ Aalto ในตึกนี้ยังมีอีกหลายจุดด้านใน ครั้งนี้สาธยายได้แต่ภายนอก คงต้องเอาไว้ครั้งหน้าฟ้าใส พระอาทิตย์แจ่มใสเจิดจ้า พื้นอาคารปราศจากหิมะ คงจะได้มีโอกาสกลับมาอีกครั้งเสียดาย(อีกแล้ว) วันที่เราไป มีกรุ๊ปทัวร์มาลง เราเลยอดเข้าไปทัวร์และฟังบรรยายข้างใน นี่อุตส่าห์เตรียมตัวอีเมล์มาถามก่อนมาเป็นสัปดาห์เลยนะ Harri (ผู้ดูแลตึก) บอกว่าน่าเสียดายมาก แล้วก็ชื้ชวนให้เรามาวันอื่น แต่เรามีวันนี้แค่วันเดียว ก็เลยอด!
... แต่ก็... อ่ะ ไม่ได้เข้าไปดู อย่างน้อยรู้จัก Harri ไว้ก็ยังดี
แต่แค่นี้ก็ประทับใจมากๆแล้ว
#architexplorer #architrail #architidbits #aaltoarchitecture #finland